شهرستان بهار

یادداشتی به قلم علی غیبی؛ استاد احمد فتوت بنیانگذار هنرهای تجسمی استان همدان

شناسه خبر: ۷۳۷۸
یادداشتی به قلم علی غیبی؛ استاد احمد فتوت بنیانگذار هنرهای تجسمی استان همدان

علی غیبی یکی از هنرمندان نام آشنای شهر بهار و از شاگردان استاد احمد فتوت می باشد. این هنرمند چندی پیش به پاس زحمات این استاد مسئولیت اجرای بزرگداشت و گردآوری آثار این هنرمند را بر عهده گرفت. غیبی طی یادداشتی به بیان خلاصه ای از زندگی هنری احمد فتوت پرداخته است.

به گزارش نشاط شهر، طی هفته های گذشته شاهد برگزاری بزرگداشت بنیانگذار هنرهای تجسمی همدان ، احمد فتوت به همراه نمایش آثار وی در گالری 26 تهران بودیم. علی غیبی نقاش و هنرمند محبوب شهر بهار مسئولیت اجرا و گردآورنده این بزرگداشت بوده و در برگزاری این بزرگداشت و نمایش آثار وی تلاش های بسیاری داشت.

علی غیبی که خود از شاگردان محضر این استاد بزرگ نقاشی استان و کشور می باشد هدف از این بزرگداشت را تقدیر از زحمات بیش از 6 دهه وی در عرصه فرهنگ و هنر استان و کشور دانسته و این بزرگداشت را کمترین کار ممکن در تجلیل از این هنرمند می داند.

غیبی طی یادداشتی هدفش از برگزاری این بزرگداشت را گفته و خلاصه ای از زندگی هنرمند مطرح همدان را از زبان دیگر هنرمندان حاضر در مراسم اختتامیه این بزرگداشت به قلم تحریر درآورده است.

غیبی در این یادداشت می نویسد:

حیف دیدم که گوهری اینچنین در بستر شهر فرهنگی هنری ای چون همدان باشد و ما همراه با سکوت و متانتِ ایشان به سکوت و تماشا بنشینیم ، در یکسال اخیر که محضر استاد احمد فتوت برای عرض ادب خدمت میرسیدم ، بر آن شدم که برای تقدیر از زحمات بیش از 6 دهه ایشان برای فرهنگ وهنر استان همدان و کشور مراسم بزرگداشتی در تهران برای ایشان برگزار کنیم که اهم این برنامه ارائه آثار بسیار متفاوت ایشان بود که بصورت انتزاعی به طبیعت پرداخته بود ، مایه تاسف بود اگر این آثار فوق حرفه ای و آکادمیک در عرصه کشوری به نمایش گذاشته نشود . از مدیریت گالری 26 تهران سرکار خانم الهه یوزان دعوت کردیم تا در همدان میزبانشان باشیم و طی جلسه ای تصمیم برآن شد که در مورخه 15 دیماه 96 نمایشگاهی با عنوان " بزرگداشت استاد احمد فتوت بنیانگذار هنرهای تجسمی استان همدان" برپا شود که به یاری خدا و همراهی اساتید و دوستان به بهترین شکل ممکن برنامه انجام شد و در روز اختتامیه طی نشستی با عنوان "تحلیل آثار استاد فتوت" ، میزبان چند تن از هنرمندان بزرگ کشور شدیم که این برنامه با کلام دکتر حسین اردلانی و همچنین استاد رضا هدایت و با حضور اساتید دیگر چون امیر شهاب رضویان و فرخ رستار به پایان رسید که خلاصه ای از مطالب این نشست به شرح ذیل میباشد :

دکتر اردلانی در بیاناتی بسیار شیوا از هنر و هنرمند و جایگاه آن در جامعه اینچنین آغاز کرد :

قبل از هر چیزی باید بدانیم که به چه کسی هنرمند گفته میشود ، هنرمند چه ویژگی دارد ؟ و ما معمولا در مباحثمان اینگونه آغاز میکنیم که وارد واژه ها و کلامهای مبهم و کلی گویی که در دانشگاهها و فضای موسسات آکادمیک وجود دارد را سعی میکنیم بزداییم .

هنرمند واقعا چه میکند ؟ چه تفاوتی با دیگران دارد ؟ غالب اوقات میشنویم که میگویند ، ویژگی بارزش خلاقیت است و افرادی هستند که آنرا نوآوری و بدعت می نامند و تعاریف مختلفی که میشود در جنبشها و اتفاقات طول تاریخ دارد ، که در بعضی از این کلمات متمرکز میشوند و سعی میکنند که آنرا در آن دوره بها دهند .

اما در کل فارغ از زمان ، هنرمند چه میکند ؟ یعنی ما از گذشته تا بحال از یک قرن پیش تا به دیروز و امروز و قرنهای بعد هنرمند چه ویژگیهایی دارد ؟ طبیعتا یک اشتراکی دارد که همه متفق القول به آن فرد می گوئیم هنرمند ، یقینا این ویژگی و بارز هنرمند چیزیست که در یک کلام ، یک جمله و یک کلمه گنجیده نمیشود ، اما در نهایت میدانیم که جنسش چگونه باید باشد .

میدانیم که انسان اصلا به دنیا آمده برای شناخت ، تمام اتفاقاتی که برایش می افتد به موازاتش به حیاتش ادامه میدهد و به شناختش اضافه میکند . این شناخت ویژگیهای متفاوتی دارد که هنرمند نوع دیگری از شناخت را سعی میکند انتخاب نماید . یا بدان بیشتر بها دهد . ما میدانیم که در عرصه فلسفه میگویند ، هنر ، شناخت یا دانش از مفاهیم و محسوسات سرچشمه میگیردیعنی از قوه احساس انسان و از قوه فهم و عقل انسان و بعضی مواقع اینها تعامل میکنند با هم یعنی ترکیبی از این دو را بصورت جدا نشدنی برای ما بدست میآورد ، یقینا ما متوجه می شویم که مفهوم یا قوه فاهمه با سوژه یا سابجکتیو انسان کارهای متفاوتی انجام میدهد . ما به غلط در زبان فارسی میگوییم عقل هنرمند با عقل انسان ، این عقل خودش کارآیی های متفاوتی دارد ، تخیل میکند ، توهم میکند ، تصور میکند ، تجسم میکند ، تفکر میکند و استنتاج میکند ، هنرمند با همه اینها کاری ندارد بلکه با بخش خاصی از آن سروکار دارد و میدانیم که هنرمند با قوه پنجگانه کاری ندارد بلکه آنها آغازگر شناخت او هستند . در نهایت هنرمند به نوع کارش کار احساسی اما نه از نوع احساساتی بودن که ما باید حواسمان جمع باشد، نوعی از احساس است که درآن تامل یک استحاله وجود دارد . طبیعتا این باعث میشود این نوع شناخت ، چشم ، فکر ، ذهن و روح با توانمندی در کنار هم قرار دهد و فیکس کند یعنی از دل ترکیب اینگونه این شناخت بیرون می آید ، بسیاری مواقع در هنر آنرا بداهه مینامیم مانند : بداهه نوازی ، بداهه خوانی ، بداهه کشی ، یا ناخودآگاه ... این کلمه در هنر خیلی رواج دارد اما بین اینها تفاوت وجود دارد ، بین تصادف و اتفاق ، بین ناخودآگاه و بداهه تفاوت بسیاری وجود دارد . ناخودآگاه از یک امر خود آگاه گونه می آید ، آگاهیِ که به استمرار رسیده است و سپس به ناخودآگاهی تبدیل میشود . اما بداهه اینگونه نیست ، هنرمندی که بداهه کار میکند سرچشمه هایش را به راحتی نمیتواند پیدا کند و گاهی هرگز جوابش را پیدا نمیکند .

احمد شاملو میگوید وقتی شعر میگویم احمد غایب است و نمیدانم کجاست .

مرحوم منصوره حسینی میگوید (نمیتوانم بگویم چه اتفاقی می افتد که شروع به نقاشی میکنم ، نمیتوانم بیان کنم فقط میتوانم بگویم اتفاقی در من می افتد که این من که سخن میگویم در حال نقاشی کردن حضور ندارد ) به نوعی همه آنها حواله به یک سوم شخص غایب میدهند . همه ما از زیبایی های طبیعت به نوعی لذت میبریم اما نوع لذتی که هنرمند تلاش میکند بدان برسد نوعش متفاوت است ، هنرمند در صدد آنست که با هنرش به عالم دیگری سفر کند به قول استادحسینعلی ذابحی ( نقاشی مزیتی دارد وقتی از این عالم خسته میشوی یک حیاط خلوتی داری که با کمترین قیمت میتوانی در آن زندگی کنی و کسی مزاحمت نشود ).

با این مقدمه میخواستم برسم به زندگی سراسر هنرمندانه ی استاد احمد فتوت ، هنرمندی از همدان که عقبه ی طولانی هم دارد . همدان هنرمندان بزرگی را پرورش داده که غالبا همگی به دلایل عقلانی زادگاهشان را ترک کرده اند حتی نقاشان کپی کار که در عصر خودشان فعالیت داشتند که آنها هم به شدت قابل تقدیر هستند زیرا در دورانی که زندگی شکل دیگری داشت آنها در قطار هنر داشتند خدمت میکردند اساتیدی همچون : استاد احمد فتوت ، استاد احقری ، استاد حجاریان ، دکتر حلیمی ، استاد جاوید ، مهندس قهوه ای ، استاد حمیدی ، عربعلی شروه ، کورش ابراهیمی ، ابراهیم زارع و دیگر بزرگان که نام بردنشان به درازا خواهد کشید ، اساتیدی که نام برده شد تفاوت اکثریتشان با استاد فتوت در این است که استاد فتوت بعد از طی مراحل آکادمیک هنر همدان را ترک نکرده و به زادگاهش بازگشت و بیش از 6 دهه است که با تمامی فراز و نشیبهایی که داشت اقدامات بسیار زیادی در حوزه هنر برای استان داشتند که مهمترین آن تاسیس هنرستان هنرهای تجسمی در همدان بود ایشان با وجود فعالیتهای هنری بازاری که وجود داشت همدان را به قصد تهران ترک کرد وبصورت آکادمیک تحصیلات خود را در دانشگاه هنرهای زیبا زیر نظر اساتیدی چون ، محسن وزیری مقدم ، بهجت صدر ، سیحون ، میرفندرسکی و استاد حمیدی گذراند و با آن عقبه طبیعی و طبیعت گرایی که داشت جذب فضای امپرسیونیستی شد و جزء اولین فارغ التحصیلان دانشگاه هنر شد که از همکلاسیهایش میتوان از سهراب سپهری ، عربعلی شروه یعقوب عمامه پیچ و غیره را نام برد.

استاد به نوعی دغدغه طبیعت داشتند که آنچه از آثار ایشان میتوان دریافت کرد رابطه حسی اجتماعی و یا دغدغه ی انسانی است که در طبیعت آنها را نشان میدهد . ایشان به شدت انسانی اخلاقی هستند که متاسفانه در هنرمندان امروز این وجهه به شدت کمرنگ شده در صورتیکه اخلاق وجه غالب هنرمند است ، ما ابتدا باید انسان باشیم بعد هنرمند شویم . نوعی رابطه بین انسان و انسان ، و انسان با طبیعت وجود دارد که دغدغه استاد فتوت است . اگر آثار ماقبلشان را بتوانید بررسی کنید متوجه خواهید شد که رنگ و فرمها چگونه در کنار هم قرار گرفته اند و چگونه کمپوزیسیونها در دورانی خیلی خلوت میشوند و گاهی با چند تاش حس بخشهایی از طبیعت همدان را میتواند منتقل کند و باز اینهم ازآن کسی است که طبیعت را بشناسد . بطور مثال آنهایی که کویر نشین یا حاشیه نشین کویر هستند آثار سهراب سپهری را بهتر درک میکنند تا کسی که در تهران زندگی میکند . برای دوستانی که زندگی در فضای کوهستانی دارند صحبتهای بنده قابل درکتر است به شدت این رابطه برایشان رابطه حیاتمندی است یعنی نوعی گفتمان طبیعت یا رابطه طبیعت . آثار استاد را میتوان به سه دوره مضمونی تقسیم کرد :

دوره طبیعت : دورانی بوده که ایشان با توجه به دست آوردهایی که داشته و یقینا تاثیرگذار بوده حتی قبل از انقلاب ، کمتر هنرستانی است که بدون مشورت ایشان بخواهد تاسیس بشود . دانشگاه آزاد و دانشگاه بوعلی سینا هم همین اتفاق رخ داده ایشان در واقع تجربه تدریس برای گروههای متفاوتی را داشته از جمله رشته هایی چون معماری که عقبه طولانی تری داشته . یقینا تکنیک مسلط شناخته شده ی ایشان آبرنگ است اما در واقع میتوان گفت فارغ از اینکه این توانایی اش زبانزد هست آثار اکریلیک ایشان هم فوق العاده هستند ، دوره ای از فعالیتشان را پناه به طبیعت میبرد دورانی که تحصیلات آکادمیک تاثیر گذاشته با نقاشی معاصر مواجه شده ، درک کرده که هنر چه ویژگی خواهد داشت و سعی کرده به دنبال هنر فاخر باشد نه هنر پاپیولر به معنای پاپ آرت یا مزه و ذائقه ایرانی مثل قهوه خانه ای .

دوره فضاهای اجتماعی : باتوجه به تغییرات زیبایی که در معماری شهری همدان صورت میگیرد و ایشان مدت طولانی در رشته معماری تدریس میکردند به مرور فضاهای شهری برایشان مطرح میشود. حتی اگر اثری از یک فضای شهری را دارند کار میکنند ، دغدغه شان علیرغم تدریسی که داشتند آن سازه ها و ماشینها و جزئیات زندگی شهری نیست در واقع همان احساسی که در مقدمه عرض کردم ایشان دارند آغشته میشوند به هر آنچه که نقش خواهند زد . به همین دلیل نوع باورشان تغییری نمیکند اما نوع زاویه دیدشان تغییر میکند و وارد فضای اجتماعی میشود .

دوره فضاهای انتزاعی: این دوره از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است . واقعا دوره انتزاعی یک استحاله فکری ، ذهنی و سنی خاصی را میخواهد و به معنای واقعی وقتی استاد فتوت وارد فضای آبسترع میشود واقعا به نظر میرسد که با یک عقبه 40 ساله وارد این فضا میشود و این همان جای پای سفتی است که میتواند قرار دهد ، رنگ شناسی که سالهاست با آن دست و پنجه نرم کرده ، تمرکز به فرم و آن شرایط باعث شده که در این مقطع از سر نیاز و آن فضاهای انزوایی که در زندگی امروز متاسفانه خیلی در جریان است وارد فضاهای انتزاعی میشوداما باز هم در همین فضاهای انتزاعی همان عطف اخلاقی که رابطه انسان با پیرامون خودش هست را دغدغه قرار میدهد .



نظرات
  • نشاط شهر هیچ مسئولیتی در قبال متن نظرات ندارد.
  • نظرات شما پس از تایید نمایش داده می شوند.
  • نظراتی که شامل توهین و ... باشد تایید نخواهند شد.
  • نشاط شهر در قبول یا رد نظر شما آزاد است.
  • وارد کردن نام، آدرس ایمیل و متن نظر الزامیست.
  • آدرس ایمیل شامل www نمی باشد.
  • پس از تکمیل فرم بر روی دکمه ارسال نظر کلیک کنید.
در جواب نظر
    تاکنون هیچ نظری برای این خبر ثبت نشده است. اولین نفری باشید که برای این خبر نظری ارسال می کنید.
اخبار ویژه
اطلاعیه ها
پربازدیدترین اخبار هفته
پربازدیدترین اخبار ماه
یادداشت
گزارش تصویری
آخرین نظرات کاربران
آخرین اخبار
کانال تلگرام نشاط شهر