شهرستان بهار

حیات سفال لالجین در گرو برندسازی

شناسه خبر: ۹۶۳۶
حیات سفال لالجین در گرو برندسازی

با هویت‌بخشی، شناسنامه‌دار کردن محصولات، بسته‌بندی مناسب و همکاری با رسانه‌های برون‌مرزی می‌توان صنعت سفال را احیا کرد؛ اگر در دنیای امروز سفال لالجین برندسازی نشود، نابود می‌شود.

به گزارش نشاط شهر، به نقل از سپهر غرب همانطور که در تاریخ ایران باستان مشهود است، سفالگری یکی از صنایع دستی مهم و محبوب در بین مردم ایران بوده است که این امر بهویژه در مورد سفالگران لالجین صدق میکند.

سفالگری در لالجین قدمتی چندینهزارساله دارد و شکوفایی آن به دوره ایران باستان بازمیگردد و اکنون نیز حدود 80 درصد جمعیت لالجین از طریق تولید سفال و سرامیک یا مشاغل مرتبط به این صنعت امرار معاش میکنند.

درحال حاضر نزدیک به یکهزار کارگاه سفالگری سنتی و مدرن در این شهرستان فعال است که سفال و سرامیک مورد نیاز بیش از 280 فروشگاه مختلف صنایع دستی و سفالی را تولید میکنند.

در سالهای گذشته سفالگری در لالجین بهشدت مورد حمله کالاهای سفالی و سرامیکهای چینی قرار گرفت و بهدلیل ارزان بودن نسبت به محصولات سفالی لالجین، توانست مشتریان زیادی بهدست آورد.

در سالهای اخیر سفالگران لالجین نهتنها هنر سنتی ایرانی و صنایع دستی ملی را حفظ کردهاند، بلکه نوآوریهای متفاوتی نیز در این عرصه ارائه دادهاند که درواقع برای کشورمان یک منبع مهم افتخار تلقی میشود.

اما سفالگری در لالجین طی سالهای اخیر دستخوش تغییرات بزرگی ازجمله تغییر در ترکیبات رنگآمیزی هم به شیوه سنتی و هم به شیوه صنعتی و نیز ابداع کورههای مدرن که جایگزین مناسبی برای نوع سنتی آن بهشمار میآید، شده است.

سفالگری در لالجین یک صنعت دستی پویا بهشمار میرود و رابطه مستقیمی با رشد اقتصادی، شکوفایی کسبوکار، توسعه صادرات غیر نفتی، حفظ و اشاعه میراث فرهنگی و معرفی هویت و تمدن حقیقی ایران به جهان دارد.

همزمان با آخرین روز گرامیداشت هفته صنایع دستی و گردشگری، امامجمعه همدان در حاشیه بازدید از شهر لالجین در نشستی با مسئولان گفت: شهر جهانی لالجین یکی از فرصتهای بسیار مهم در راستای معرفی استان تاریخی همدان است و با توجه به ظرفیتهای بالای این شهر، میتوان در راستای جذب گردشگران و هدایت صنعت توریست به این شهر گامهای مهمی برداشت.

حجتالاسلاموالمسلمین حبیبالله شعبانیموثقی با تأکید بر اینکه شهر جهانی لالجین در راستای ایجاد اشتغال میتواند یکی از قطبهای مهم در بخش صنایع دستی باشد و باید در زمینه برطرف کردن مشکلات تولید بهویژه ارتقا و تجهیز کارگاهها قدم برداشت، گفت: مسئولان در رفع نیازهای هنرمندان و صنعتگران سفال و سرامیک از هیچ تلاش و کوششی دریغ نکنند.

در گزارشی که خبرنگار سپهرغرب با برخی از تولیدکنندگان سفال در لالجین انجام داد، هریک از آنها مشکلاتی را عنوان کردند که با کمک مسئولین و ایجاد فضای کسبوکار در سال جهش تولید میتوان برای رفع آنها اقدام کرد و با صادرات این محصولات فرهنگی به کشورهای مختلف که نماد هویت ایران است، زمینه کسبوکار را برای جوانان استان فراهم کرد.

یکی از سفالکاران لالجینی گفت: در لالجین بیش از یکهزار کارگاه سفالگری وجود دارد که 70 درصد از این کارگاهها قدیمی است و به روش سنتی کار میکنند که نیاز به نوسازی دارند.

محمد سلیمی در ادامه افزود: کارگاههای سنتی بهدلیل اینکه حجم تولیدات کمی دارند و ازنظر بهرهوری اقتصادی پایین است، به ضرر سفالگر تمام میشود و در برخی از کارگاههای سنتی میزان تولیدات با کارگاههای صنعتی برابری میکند، اما توجیه اقتصادی ندارد و باعث اُفت کیفیت محصولات میشود.

وی گفت: اگر کارگاههای سنتی به صنعتی تبدیل شوند و بهروزرسانی صورت گیرد، بازدهی و کیفیت محصولات دو تا سه برابر افزایش پیدا میکند، این درحالی بوده که لازم است کارگاههای سنتی به صنعتی تبدیل شوند و باید از شرکتهای دانشبنیان کمک گرفت.

سلیمی در ادامه کشور ترکیه را نمونه موفق در این زمینه نام برد و افزود: در دهه 70 این کشور مشتری پروپاقرص محصولات لالجین بود، اما بعد از دهه 80 با ایجاد کارگاههای پیشرفته و برندسازی محصولات خود، به یکی از مهمترین کشورهای صادرکننده در این عرصه تبدیل شده است.

این سفالگر لالجینی از نبود سازوکار مشخص و شناسنامهدار نبودن محصولات سفالی انتقاد کرد و گفت: برای شناسنامهدار کردن محصولات لالجین و هویتبخشی به آنها با ارگانهای متولی این امر جلسات زیادی برگزار شد، اما بازخورد مناسبی دریافت نکردیم و تنها دلیلی که به نظرم میرسد اینکه مسئولین دل به کار نمیدهند و اهمیت این هنر را آنچنان که باید بشناسند، نمیشناسند.

وی در ادامه بیان کرد: در فروشگاهها قیمت انواع سفال بهشدت متغیر است و برخی افراد از این بلبشوی بازار نهایت استفاده را میکنند و محصولات بیکیفیت خودشان را به فروش میرسانند و هنرمند واقعی که ایدهپردازی نیز کرده و محصول با کیفیتی را تولید میکند، متضرر میشود که تنها راه حل آن شناسنامهدار کردن محصولات و هویتبخشی به سفال لالجین است.

سلیمی گفت: اگر هویتبخشی صورت پذیرد، هنرمند واقعی راحتتر به فعالیت خود ادامه میدهد و کیفیت محصولاتش را ضمانت کرده و با بستهبندی مرتب و اسم مشخص، محصولات خود را عرضه میکند، این درحالی است که مسئولین هم از این موضوع غفلت کردهاند.

یکی دیگر از سفالگران لالجینی درباره نوسازی کارگاههای قدیمی بیان کرد: چند سال پیش برخی از کارگاهها نوسازی شدند، اما اکنون مسئولین میگویند طبق بخشنامه جدید باید کارگاههای سنتی همان حالت قدیمی خود را حفظ کنند و برای احداث کارگاه جدید باید در شهرک لالجین اقدام شود.

نوید جعفریدیبا از مشکلات شهرک صنعتی لالجین گلایهمند بود و گفت: در این شهرک زمین به اندازه کافی برای ساخت کارگاههای بهروز و پیشرفته وجود ندارد و برخی افراد از شهرهای همدان و اسدآباد با رانت اطلاعاتی و زد و بندهایی که انجام دادهاند، در این شهرک زمینهایی را خریداری کردهاند و قیمت زمینیهایی را که برای ساخت کارگاه وجود دارد از 100 هزار به دو میلیون تومان در هر متر مربع رساندهاند که جای تأسف دارد.

وی یکی دیگر از مشکلات شهرک صنعتی را دور بودن از لالجین عنوان کرد و افزود: برای سفالگر بهصرفه نیست تا به شهرک برود و در کارگاهی که آنجا بنا کرده است، مشغول بهکار شود و بهدلیل اینکه حرفه مذکور کارگر محدودی لازم دارد، باید در داخل شهر لالجین با حمایت مسئولین کارگاههای سنتی به صنعتی تبدیل شوند تا بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.

جعفری‏دیبا با انتقاد از مسئولین شهر لالجین، گفت: اگر کسی بخواهد کارگاههای سنتی را تخریب و کارگاه صنعتی بنا کند، باید هزینههای هنگفتی بابت انواع مجوز و پروانه ساخت بپردازد؛ این درحالی است که هنرمندان و تولیدکنندگان لالجینی از مسئولین انتظار همکاری و مساعدت دارند.

وی محصولات چینی را الگوی مناسبی برای سفالگران لالجینی دانست و مشکلات ساختاری مانند کارگاههای سنتی را مهمترین عامل عدم پیشرفت در این زمینه عنوان و اذعان کرد: با توجه به گرانی دلار و نداشتن صرفه اقتصادی، دیگر محصولات چینی در لالجین وجود ندارند و این تولیدکنندگان لالجینی هستند که شروع به تولید محصولات با کیفیت میکنند.

یکی دیگر از سفالگران لالجینی گفت: برخی از سفالگران لالجینی محصولات خود را به روش صنعتی و با تیراژ بالا تولید میکنند، اما فروش آنها به روش سنتی است و باید در این زمینه کار شود و لازم است از کسانی که در زمینه فروش محصولات به روش نوین و حرفهای فعالیت دارند، کمک گرفت.

جواد ارغوانی‏هادی به محصولات چینی نیز اشاره کرد و افزود: محصولات چینی بهلحاظ بستهبندی، کیفیت مصالح، چاپ، رنگآمیزی و قیمت با محصولات لالجینی برابری میکردند و گاهی اوقات بهتر بودند و همین واردات و تنوع محصولات چینی دید هنرمندان و سفالگران لالجینی را تغییر داد و باعث شد که خلاقیت به خرج دهند و به فکر پیشرفت در این عرصه بیفتند.

یک سفالگر لالجینی دیگر نیز از مشکلات برندسازی گلایه کرد و گفت: دو سال در انتظار ثبت برند و شناسنامهدار کردن محصولات خود هستم و باید نهادهای مسئول در این زمینه سرعت عمل خود را افزایش دهند.

معصومه قیاسوند که محصولات خود را در نمایشگاهی در کشور ارمنستان عرضه کرده بود، بیان کرد: برای نخستینبار بود که خارج از کشور محصولات خود را ارائه دادم و با اینکه تجربه کافی نداشتم، اما فروش خوبی در این زمینه داشتم.

این خانم هنرمند نیز وجود کالاهای چینی را مزیتی برای لالجین دانست و گفت: سفالگران از این کالاها بهعنوان مهندسی معکوس استفاده کرده و درواقع آنها سکوی پرتابی برای سفالگران لالجینی بودند؛ بااینکه دیگر سفال چینی در لالجین وجود ندارد، باید نهایت استفاده را برد و با تولید محصولات باکیفیت و برندسازی، به فکر صادرات باشیم.

دیگر سفالگر لالجینی نیز بیان کرد: برخی از واحدهای تولیدی که از نیروی جوان و با انگیزه بهره میبرند، با استفاده از اینترنت و تبلیغ در فضای مجازی اقدام به بازاریابی و فروش محصولات خود میکنند و برخی نیز اقدام به برندسازی و شناسنامهدار کردن محصولات خود کردهاند.

محرمعلی چراغیرامین صادرات محصولات را شخصی عنوان کرد و گفت: برخی از افراد محصولات خود را به کشورهای همسایه مانند عراق صادر میکنند و بهدلیل اینکه سفال یک محصول بهشدت آسیبپذیر و شکستنی است، با بستهبندیهای متفرقه و در کارتنهای محصولاتی مانند تخممرغ و غیره این کار را انجام میدهند که انگیزهای برای صادرات وجود ندارد؛ صادرات بهگونهای است که خود افراد از کشورهای مختلف برای تفریح به این شهر میآیند و اقدام به خرید میکنند و بهعنوان سوغاتی به کشورشان میبرند.

در پایان باید گفت با توجه به موقعیت استان همدان بهدلیل تاریخی بودن و اینکه این شهر دارای فرهنگ کهنی است و در پی نبودن کارخانه و کارگاههای تولیدی و تبدیلی عظیم که بخشی از آن به همین تاریخی و فرهنگی بودن شهر برمیگردد، باید مسئولین شهرستان و استانی و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی همانند صنعت مبل و منبتکاری ملایر، به این صنعت نیز بها و اهمیت داده شود تا آن را احیا کنند و باید فراموش نکنیم که سفالگری لالجین قدمت بسیار طولانی دارد و هنر شناختهشدهای در کشور محسوب میشود که نیازمند کار جهادی برای احیا و صادرات آن است؛ با درنظر گرفتن تسهیلات مناسب برای این کار قطعاً محصولات سفال لالجین به یک صنعت عظیم تبدیل میشود و با ایجاد فضای کسبوکار و برندسازی و چارهاندیشی در زمینه نحوه بستهبندی که در شأن و منزلت این هنر ارزشمند و ملی باشد و با رایزنی با ارگانهای فرهنگی مانند صداوسیما برای تبلیغ این صنعت و هنر فاخر، بخش عمدهای از مشکلات بیکاری جوانان حل میشود و باید هرچه سریعتر مسئولین با ایجاد راه حلهای گوناگون و با سازوکار مشخص به این قضیه ورود پیدا کنند تا دچار نابودی این شغل و فرهنگ سفالگری با قدمت چندهزارساله در این شهر نباشیم.

نظرات
  • نشاط شهر هیچ مسئولیتی در قبال متن نظرات ندارد.
  • نظرات شما پس از تایید نمایش داده می شوند.
  • نظراتی که شامل توهین و ... باشد تایید نخواهند شد.
  • نشاط شهر در قبول یا رد نظر شما آزاد است.
  • وارد کردن نام، آدرس ایمیل و متن نظر الزامیست.
  • آدرس ایمیل شامل www نمی باشد.
  • پس از تکمیل فرم بر روی دکمه ارسال نظر کلیک کنید.
در جواب نظر
    تاکنون هیچ نظری برای این خبر ثبت نشده است. اولین نفری باشید که برای این خبر نظری ارسال می کنید.
اخبار ویژه
اطلاعیه ها
پربازدیدترین اخبار هفته
پربازدیدترین اخبار ماه
یادداشت
گزارش تصویری
آخرین نظرات کاربران
آخرین اخبار
کانال تلگرام نشاط شهر