شهرستان بهار

دلیل کم توجهی خانواده های بهاری به زبان ترکی چیست؟

شناسه خبر: ۳۹۲۵
دلیل کم توجهی خانواده های بهاری به زبان ترکی چیست؟

با توجه به اینکه چند سالیست در شهرمان با موضوع کم توجهی به زبان ترکی توسط خانواده‌های بهاری مواجه هستیم این مقاله تهیه شده است که چرایی و چگونگی این واقعه را بررسی کند. ابتدا با این سوال شروع می‌کنیم که به نظر شما چرا جامعه‌مان نسبت به فرهنگ و زبان خود بی‌تفاوت و یا حتی دشمن شده است؟

اهمیت زبان در ایجاد ارتباط بین انسانها برکسی پوشیده نیست ولی یک زبان علاوه بر ارتباط، موزهای از فرهنگ و میراث گرانبهای گذشته است تاریخی است که تحریف نشده و تک تک آهنگها و اصوات طبیعت را در خود پروریده است و همچنین سخنگوی ، اندیشه و تخیل آدمی و پل ارتباطی احساسهای قلبی و درونی به دهان یک فرد و جامعه محسوب میشود احساسهایی که به صورت؛ ترانه، شعر، داستان، معما، درد دل، دعا و هر بهانه ارتباط به زبان جاری میشود. با نگاهی به آموزه های دین مبین اسلام وگفته های قرآن اهمیت زبان را درمیابیم تا جایی که خداوند متعال در آیه 22 سوره مبارکه روم اختلاف زبانها را از آیات الهی برمیشمرد و در آیه 13سوره حجرات تفاوت اقوام را مایه شناخته شدن آنها بیان میدارد.

حال با توجه به اینکه چند سالیست در شهرمان با موضوع کم توجهی به زبان ترکی توسط خانواده های بهاری مواجه هستیم این مقاله تهیه شده است که چرایی و چگونگی این واقعه را بررسی کند. ابتدا با این سوال شروع میکنیم که به نظر شما چرا جامعه مان نسبت به فرهنگ و زبان خود بی تفاوت و یا حتی دشمن شده است؟

  • 1)آشنایی نداشتن با ادبیات و دستور زبان ترکی ، عدم توانایی در نوشتن و خواندن به زبان مادری به علت نبود آموزش و کلاسهای درس و همچنین در دسترس نبودن کتابها و مجلات ترکی
  • 2)نشناختن مفاخر ترک و نداشتن اطلاعات کافی از نقشه و تاریخ ترکها
  • 3)ترس از عدم توانایی ایجاد رابطه با جامعه و اینکه با یادگیری زبان ترکی به عنوان زبان مادری توانایی کودک در یادگیری زبان رسمی از بین میرود
  • 4)با کلاس دانستن فارسی و بی کلاس انگاری ترکی و ترس از مسخره شدن و داشتن لهجه
  • 5)نبود رسانه از قبیل تلویزیون، رادیو، روزنامه، مجلات و کتاب، همچنین عدم وجود فرهنگستان زبان ترکی برای حفظ و پویایی بخشی به این زبان
  • 6)نگاه تحقیر آمیز غیر ترکها به ترکها از قبیل جک سازی و نشان دادن ترکها به عنوان قشر سطح پایین و بی سواد جامعه
  • 7)احساس تفاوت بین ترک های مناطق مختلف و نبود همبستگی همچون بهاری و غیر بهاری ، همدانی و غیر همدانی ، ترک و آذری و …
  • 8)تاثیر مدرسه و معلم های غیر بومی و حتی بومی، همچنین کارمندان غیربومی ادارات
  • 9) نگاه افراطی گری و پان ترکی به موضوع
  • 10) …

یکی از مهمترین دلایل بی توجهی به زبان ترکی؛ نشناختن ادبیات آن است، ادبیاتی که تنها «حیدربابایه سلام» شهریار نیست بلکه شامل هزاران هزار شعر، داستان، متل، رمان، افسانه، کنایه، ضرب المثل و از این دست میباشد.در این بخش سعی در شناساندن گوشه ای از این دریای بیکران خواهیم داشت. ادبیات ترکی را میتوان به دو بخش مکتوب و شفاهی تقسیم کرد:

ادبیات مکتوب

آ) آثار فاخر و تاریخی به زبان ترکی

  • دده قورقود: دارای 12 داستان است که در قرن پنجم هجری(11 میلادی) نوشته شده و داستانهای قرن 9 و 10 میلادی در آن ذکر شده است. سه نسخه خطی در کتابخانه های درسدن، واتیکان، برلین نگهداری میشود. علاوه براین اثر مکتوب، افسانه دده قورقود جز قدیمی ترین آثار ادبیات شفاهی جهان به شمار می آید. همچنین سازمان یونسکو سال 1999 میلادی را به نام دده قورقود نامگذاری کرده است.
  • دیوان لغات ترک : مجموعه ای که اولین کتاب زبان شناسی دنیا محسوب میشود و در قرن پنجم هجری توسط محمود کاشغری نوشته شده است.
  • ماناس : 250هزار مصراع شعر (16بار بزرگتر از داستان ایلیا و دو برابر شاهنامه فردوسی)
  • آثار علی شیر نوایی، قوتادغو بیلیک، نهج الفرادیس، عتبه الحقایق، صحاح النجم اثر هندوشاه نخجوانی و…

ب) برخی از شاعران ترکی نویس

  • قرن12میلادی: خاقانی، نظامی گنجوی
  • قرن14میلادی: نسیمی ، قاضی برهان الدین ، ضریر
  • قرن16و17میلادی : فضولی، صائب تبریزی ، قوسی تبریزی ، تاثیر ، امانی و شاه عباس ثانی
  • قرن 18میلادی: ملا پناه واقف ، مسیح شیروانی، حیران خانم
  • قرن 19میلادی: نباتی ، هیدجی ، تئلیم خان ساوه ای، مأذون قشقایی، سید عظیم شیروانی، خسته قاسم تیکمه داشی، خوشید بانو ناتوان
  • و بسیاری دیگر همچون: رضا باهارلی(گؤیچک رضا)، زکی، میرزا افندی درگزینی، شاه اسماعیل خطایی، میرزا علی اکبر صابر، معجز شبستری، محمد حسین بهجت تبریزی(شهریار)، ، عاصم اردبیلی، صمد وورغون، هوشنگ جعفری، بولود قاراچورلو(سهند)، محمد بی ریا، حبیب ساهر، عمران صلاحی، کریمی مراغه ای، علی آقا واحد، صراف تبریزی، بیضا اردبیلی، صائب تبریزی ، کریم مشروطه‎چی، دده کاتب، نصرت کسمنلی، بختیار وهاب زاده و …

پ)ادبیات معاصر

میتوان گفت که ادبیات ترکی در عصر حاضر به اوج شکوه خود رسیده جایی که بسیاری از نویسندگان و شاعران ممتاز همانند عزیز نسین، یونس امره، یاشار کمال، ناظم حکمت و … را در خود جای داده است نویسنده ای همچون اورهان پاموک را دارد که در سال 2007 با کتاب «منیم آدیم قیرمیزی» (نام من سرخ) بزرگترین افتخار ادبی جهان یعنی جایزه نوبل ادبی را به دست آورده است.

ت) سنگ نوشته ها و سنگ نگاره ها

  • کتیبه های اورخون
  • سنگ نگاره های خزرها در سرتاسر اطراف دریاچه خزر مربوط به 6 هزار سال پیش
  • سنگ نگاره های قوبوستان واقع در کشور آذربایجان
  • سنگ نوشته های یافته شده در ترکستان چین

ادبیات شفاهی

  • داستانهای فولکلور: کور اوغلو، عاشیق غریب، صنم، قاچاق نبی، اصلی کرم، ساری گلین، خان گؤرمز
  • موسیقی: ادبیات و موسیقی عاشیق ها(عاششوقلر) دارای قدمت چندین هزار ساله که در میان اقوام ترک جایگاه مقدسی داشته است و دارد تا جایی که در داستان دده قورقود ریش سفید و به عبارتی پیامبر قوم یک عاشیق با همین نام است. موسیقی عاشیقی در استان همدان با ساز «چؤگور» شناخته میشود
  • بیاتی: انواع بیاتی ها همچون اشعاری که درهنگام قالی بافی، خانه داری و … خوانده میشده)
  • قوشمَه(بئش بند): از قدیمی ترین انواع شعر ترکی(حیدر بابایه سلام به این سبک نوشته شده)
  • نازلمَه: شعرهایی که برای ناز کردن بچه ها خوانده میشده مثل: بالَمدی خاندی خاندی، بَغچهده قوش قوواندی…، آتم توتم من سنی، شکره قاتم من سنی…
  • تاپمَجَه: معماهایی که به صورت شعر بیان میشدند مثل:
  • او نمَهدی مَلَر گئچَر؟ او نمهدی الَر گئچر؟ او نمهدی دَلَر گئچر؟
  • نَغیل: داستانهای شبانه مادران و مادربزرگها برای فرزندان
  • آتا بابا سؤزلری(ضرب المثلها)
  • آغیلر( مرثیهها) ، لای لای لر و …

در حال حاضر نه تنها ادبیات مکتوب بلکه ادبیات شفاهی مان نیز رو به فراموشی میرود، نسل گذشته حتی اگر کتاب ترکی نخوانده بود، لااقل «کور اوغلو» را میشناخت، با نواهای عاشیقی انس داشت، بیاتی را ازبر بود و با شخصیت های داستان های مادرش میزیست. مطمئن میشد که پشتوانه عظیمی از تاریخ و هویت دارد که اعتماد به نفسش را می ساخت و او را رو به آینده ای روشن هدایت میکرد، جلوی کولی و وابسته بودن به فرهنگ دیگری را میگرفت و شخصیتش را می پرورید. اما با فراموشی این فرهنگ متعالی جامع های بی هویت و وابسته خواهیم داشت جایی که درد فرهنگ، درد نان هم خواهد بود.

اما سخن آخر درست است که آگاهی بخشی صحیح به عهده فرهیختگان و رسانه است ولی وظیفه اصلی حفظ زبان و فرهنگ به عهده عموم جامعه می باشد. ائل گوجی، سئل گوجی …

/ مسعود طلایی مثبت

نظرات
  • نشاط شهر هیچ مسئولیتی در قبال متن نظرات ندارد.
  • نظرات شما پس از تایید نمایش داده می شوند.
  • نظراتی که شامل توهین و ... باشد تایید نخواهند شد.
  • نشاط شهر در قبول یا رد نظر شما آزاد است.
  • وارد کردن نام، آدرس ایمیل و متن نظر الزامیست.
  • آدرس ایمیل شامل www نمی باشد.
  • پس از تکمیل فرم بر روی دکمه ارسال نظر کلیک کنید.
در جواب نظر
  • علی همدانلی :
    در تاریخ ۱۹ امرداد ۹۴ ساعت ۰۵:۰۷
    سلاملار
    چوخ ساغلاسیز که اوز انادیلیزه ارزش قویوریز
    بیز گرک اوشاغلاریمیزینان تورکی اورگدیب و دانیشاق،
  • bhr jmn :
    در تاریخ ۱۹ امرداد ۹۴ ساعت ۰۸:۴۶
    با تشکر
    خیلی خوب میشد اگه منابع مقاله هم آورده میشد.
  • aaa :
    در تاریخ ۱۹ امرداد ۹۴ ساعت ۰۹:۲۹
    1. گذشته زبان ترکی در بهارمثل الان در حد یک سری صحبت های عامیانه بوده . شهرستان بهار به هیچ عنوان نمیتواند مدعی این باشد که زبان مردمش ترکیست چون اگر اینطور بود باید سیستم اموزشی . صحبت های مسئولین . زبان برگزاری جلسات . زبان سایت نشاط شهر همه و همه به زبان ترکی باشد مانند تبریز که شبکه استانیشان هم اذریست نه مردم بهار که زبان ترکی در حد ارتباطات عامیانه روزانست.
  • aaa :
    در تاریخ ۱۹ امرداد ۹۴ ساعت ۱۰:۴۰
    2 . زبان ترکی بهار محدوده و فقط به درد بعضی از صحبت های عادی مردم میخوره نه بیشتر. مضرات: 1.عدم توانایی کامل در فارسی صحبت کردن 2.عدم توانایی در فرا گیری کامل سیستم اموزشی {مدرسه و دانشگاه} 3.به وجود امدن لحجه 4.عدم برقراری ارتباط کامل خارج شهرستانی 5.عدم تمایل به مطالعه ازاد وووو... البته این مشکلات در حال حاضر هم کم و بیش وجود دارد . البته این حرف ها به این معنا نیست که زبان ترکی به کل فراموش شود. البته اگر مسئولین تمام سیستم اموزشی و اداری بهار را به زبان ترکی تغییر دهند تعداد اندکی از این مشکلات حل میشود و از ان طرف مشکلات زیادی به وجود میاورد به همین دلیل هیچ گاه این کار را نمیکنند چون که میدانند زبان ترکی به درد ارتباط های خودمانی خودشان میخورد و بس {چوخ ممنون}
  • واااا.....!!! :
    در تاریخ ۱۹ امرداد ۹۴ ساعت ۱۱:۰۵
    زبان رسمی بهار ترکی نشده مردم کلی مشکل نگارشی تو صحبت هاشون تو این سایت دارن وای به حال روزی که زبان رسمیشون هم بشه ترکی.
  • گؤگرچین :
    در تاریخ ۲۱ امرداد ۹۴ ساعت ۰۷:۰۹
    وقتی صحبت از یادگیری زبان ترکی میشه به این معنا نیست که زبان فارسی رو به کل فراموش کنیم ، تحقیقات نشون داده انسانهای چند زبانه با هوشتر از دیگران هستند
    مشکل داشتن یا نداشتن لهجه با فارسی صحبت کردن حل نمیشه همونطور که الان تو سطح بهار دیده میشه کسانی که فارسی صحبت میکنند لهجه زیادی دارن حتی اشخاصی که از روز اول باهاشون فارسی صحبت شده و اصلا ترکی بلد نیستن ، خیلی ها هم برای گم کردن این لهجه ترکی به لهجه فارسی همدانی دچار میشن که عذر بدتر از گناه میشه
    در خصوص اینکه جلسات و صدا و سیما باید به زبان ترکی باشه :
    البته که در شهری که ترکه باید زبان عامیانه و تخصصی جلسات به زبان ترکی باشه ، لزوم برنامه های صدا و سیما هم خیلی احساس میشه ( لا اقل بهتر از فارسی با لهجه همدانیه)
    نخوندن کتاب درست نتیجه همین نگاه اشتباه به زبان ترکیه نه خود زبان ترکی ، کسی که به فرهنگ و زبان خودش اهمیت میده مسلما به مطالعه رو میاره، نه مثل افراد بی سوادی که سواد رو تو فارسی حرف زدن میدونن و همین یادگیری دست و پا شکسته فارسی رو واسه خودشون افتخار میدونن
    اتفاقا به ادبیات نقلی ترکی بهار نگاه بندازیم و به کلماتی که در این زبان استفاده میشه نگاه کنیم متوجه این میشیم که غنی تر از تبریز و امثالهم داریم فقط خجالت میکشیم استفاده کنیم ، تو جلساتمون ترکی صحبت کنیم و از صدا و سیمامون بخوایم برنامه های ترکی بذاره

  • مسعود :
    در تاریخ ۲۱ امرداد ۹۴ ساعت ۱۲:۲۸
    با نظرات برخی از دوستان مخالفم .زبان رسمی ایران فارسی است مثل خیلی از کشورهای دنیا ولی اهمییت دادن به زبان های محلی در کشور ایران بسیار پایین است.
    یک نونه عینی که از پدرم شنیده ام این مشکل حدود 30 سال پیش نبود می گفت وقتی ما برای درس خواندن وارد مدرسه شدیم نمی دانستیم که دست راست یا چپ چیست چون سول و ساق مورد استفاده بود .
    من خودم لهجه دارم اگر هم نداشتم حتما سعی میکردم وقتی در دانشگاه فارسی صحبت میکنم با لهجه صحبت کنم و این افتخار است به آن باید بالید و این فرهنگ غلط را سرکوب کرد.
  • علی همدانلی :
    در تاریخ ۲۵ امرداد ۹۴ ساعت ۱۱:۰۰
    این از کج فهمی بعضی هاست که احساس می کنند نباید زبان ترکی رسمی گردد. زبان ترکی به دلایلی ازجمله مهندسی ترین زبان دنیا و همچنین وجود بیش از 40میلیون متکلم در ایران باید زبان رسمی ایران گردد.
    ساغلاسیز
  • !!!!!!!!! :
    در تاریخ ۳۱ امرداد ۹۴ ساعت ۰۸:۳۳
    یاااااا خووودااا اینو نیگا!!! زبان رسمی کشششور!!!!!!!!!!!!!.
  • گؤگرچین :
    در تاریخ ۲ شهریور ۹۴ ساعت ۱۲:۲۸
    آقا یا خانم علامت تعجب( !!!!!! )
    چرا باز خودباوری خودتون رو از دست دادید، چرا؟
    مگه بدت میاد زبان مادریت بشه زبان رسمی کشورت ؟
    چرا خودتونو و زبانتونو و فرهنگتونو دست کم میگیرید
  • !!!!!!!!! :
    در تاریخ ۵ شهریور ۹۴ ساعت ۲۲:۵۴
    جناب کفتر. ادم وقتی یه چیزیو جایگزین چیز دیگه ای میکنه که ویژگی و محاسن بیشتر و بهتری داشته باشه. زبان ترکی قدمت بیشتری داره یا فارسی؟ زبان ترکی غنی تره یا فارسی؟ ادبیات ترکی بار علمی و ادبی بیشتری داره یا فارسی؟ تو ادبیات ترک اسطوره . مفاخر . دانشمند و شاهکار ادبی بیشتری داریم یا ادبیات فارسی؟ حتما میخواین شاهنامه . بوستان . گلستان ودیوان حافظم به ترکی تبدیل کنید!!!
  • افعی :
    در تاریخ ۷ شهریور ۹۴ ساعت ۱۴:۰۳
    یارو دوکلمه فارسی حرف میزنه با یه عالمه لهجه که فقط جلوی چندنفر کلاس بذاره.آقا.خانومی که زبان ترکی رو میکوبیدفروشنده خوبی هستیدبرید فارسی حرف بزنیدیاشاسه باهاله
  • alaei :
    در تاریخ ۷ شهریور ۹۴ ساعت ۱۹:۰۴
    سلام_ با تشکر از دوستان لطفاّ مقاله و مطالب بیشتری در مورد زبان مادری و ترکی در سایت قرار دهید.
  • گؤگرچین :
    در تاریخ ۸ شهریور ۹۴ ساعت ۰۷:۱۱
    جناب / سرکار علامت تعجب
    این نوشته شما نشان از این داره که در مورد ویژگی زبانهای مختلف مطالعه نکردین
    خزرها رو میشناسین ؟ سومری ها رو میشناسین؟ میدونین چند سال قدمت دارن و صاحب تمدن چند ساله هستند؟ کتیبه های اورخون رو میشناسید؟ مسلما ک زبان فارسی بار علمی نداره ، در گذشته زبان عربی بود و حالا هم انگلیسی
    مفاخر ترک رو میشناسید(فک کنم فقط شهریار رو میشناسید)
    شاهکار ادبی همین بس ک جایزه نوبل ادبی برده ترکی
    حرف ما هم همینه برادر یا خواهر علامت تعجب که ما در مورد ترکی مطالعه نکردیم و فک میکنیم ک هیچ چی نداره
  • !!!!!!!!! :
    در تاریخ ۸ شهریور ۹۴ ساعت ۱۳:۰۵
    افعی جان کسی که بخواد کلاس بزاره اسمشو مینویسه!!! اینو نمیدونی هنوز!!!! حالا شما با خودت درگیری داری که هرچه بیشتر خودتو بی کلاس نشون بدی به کسی ربطی نداره
  • !!!!!!! :
    در تاریخ ۱۱ شهریور ۹۴ ساعت ۰۸:۳۷
    گوگرچین جان: age to faghat dota tamadone khazaro somero mishnasi man kol tarikh honaro khondam. man nagoftat zabane torki ghedmat nadare dare vali ghedmate zabane farsi bishtare somer yeki az ghadimi tarin tamadonast vali az somer ghadimi taram tamadonaie ziadi hast. eino mahse etela goftam. shoma ke migi mooosalaman zabane farsi bare elmi nadare!!! adam be rahati mitone be sathe savad va agahi shoma pey bebare va man ba shoma hiiich sohbati nadaram.
  • گؤگرچین :
    در تاریخ ۱۳ شهریور ۹۴ ساعت ۱۴:۱۱
    جناب/سرکار علامت تعجب
    البته میدونم ک توضیحات من شما رو راضی نمیکنه شاید به قول بهاری ها کورد شده باشید ولی با این همه :
    بیگانه دیلی اولسا دا بال آغزیمی سانجار
    اؤز دوغما دیلیمدیر کی شیریندیر منه بالدان
  • Senatör :
    در تاریخ ۲۴ شهریور ۹۴ ساعت ۱۲:۵۰
    saşöl kaya
    çok güzeledır
  • Senatör :
    در تاریخ ۲۴ شهریور ۹۴ ساعت ۱۲:۵۳
    البته تحقیقات دانشگاه هاروارد آمریکا نشان داده که دو زبانه بودن یا چندزبانه بئدن هوش (خصوصا هوش اجتماعی ) رو بالا میبره
    چس بهتره بیشتر به سمت ترکی رو بیاوریم
    البته از گرامر منظم ترکی هم غافل نشیم که متاسفانه نه تنها رعایت نمیشه بلکه حتی پیگیری هم نمیشه!
  • Senatör :
    در تاریخ ۲۴ شهریور ۹۴ ساعت ۱۲:۵۳

    البته تحقیقات دانشگاه هاروارد آمریکا نشان داده که دو زبانه بودن یا چندزبانه بودن هوش (خصوصا هوش اجتماعی ) رو بالا میبره

    چه بهتره بیشتر به سمت ترکی رو بیاوریم

    البته از گرامر منظم ترکی هم غافل نشیم که متاسفانه نه تنها رعایت نمیشه بلکه حتی پیگیری هم نمیشه!

  • kaya :
    در تاریخ ۲۵ شهریور ۹۴ ساعت ۱۹:۴۲
    yaşa senatör arkadaş
  • مهدی :
    در تاریخ ۲۰ مهر ۹۴ ساعت ۱۴:۳۲
    ما باید زبان مادری را حفظ کنیم و به صورت آموزشگاهی یاذ بگیریم.ولی افراط و تفریط هنر ما ایرانی ها و خاورمیانه نشین هاست.
اخبار ویژه
اطلاعیه ها
پربازدیدترین اخبار هفته
پربازدیدترین اخبار ماه
یادداشت
گزارش تصویری
آخرین نظرات کاربران
آخرین اخبار
کانال تلگرام نشاط شهر