شهرستان بهار

مرکز پژوهش‌های مجلس چرایی ناموفق بودن سیاست‌های حجاب را بررسی کرد :

بی‌حجابی؛ از تأثیر سلبریتی‌ها تا برخوردهای خیابانی

شناسه خبر: ۸۲۶۶
  بی‌حجابی؛ از تأثیر سلبریتی‌ها تا برخوردهای خیابانی

دادستان کل کشور گفت: «به خدا قسم در موضوعات فرهنگی و حجاب برخورد قضایی جواب نخواهد داد، راه‌های مسالمت‌آمیز و آرام را باید در پیش گرفت لذا بر این اساس از هر طرحی که در زمینه مقابله با بدحجابی مؤثر باشد حمایت می‌کنیم.

به گزارش نشاط شهر، چند روز بعد از اینکه حجت الاسلام والمسلمین محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور اعلام کرد « به خدا قسم در موضوعات فرهنگی و حجاب برخورد قضایی جواب نخواهد داد» مرکز پژوهش های مجلس گزارشی را منتشر کرده که نشان می دهد سیاستهای کشور در حوزه حجاب در طول سالهای گذشته موفق نبوده است. در بخش نخست این گزارش که با عنوان « عوامل مؤثر بر اجرایی شدن سیاستهای حجاب و راهکارهای پیشرو» منتشر شده، درباره «رفتار پوششی» زنان در جامعه آمده است:« نتایج نشان میدهد دامنه 60تا 70درصدی از زنان جامعه در گروه محجبه های عرفی (بدحجاب با تعریف شرعی) قرار دارند که از این میان 10 تا 15درصد در وضعیت حاد یا به عبارتی بدحجاب هنجارشکن بوده و سایر افراد در گروهی هستند که می توان آنها را دارای حجاب عرفی یا بدحجاب معمولی تلقی کرد. 30تا 40درصد از زنان نیز در گروه با حجابها قرار دارند که از این میان حدود 13درصد به صورت سنتی حجاب خود را رعایت می کنند و مابقی زنان باحجاب از شیوه های جدید حجاب از قبیل چادر ملی و... استفاده می کنند. بنابراین نزدیک به 70درصد از زنان جامعه در قشر خاکستری قرار دارند که با تغییرات متغیرهای تأثیرگذار در این زمینه احتمال جابه جایی آنها به سایر گروهها به خصوص طیف هنجارشکن بسیار زیاد است.»

در بخش دیگری از این گزارش که نتایج آن براساس پژوهش های مختلف صورت گرفته در طول سالهای گذشته جمع بندی شده است وضعیت نگرش جامعه به موضوع حجاب در 5محور «ارزشمندی حجاب»، «ضرورت حجاب»، «حدود حجاب»، «پیامدهای حجاب و بی حجابی» و «مداخله دولت در موضوع حجاب» مورد بررسی قرار گرفته است. در مورد یافته های این محورها آمده است:« نتایج نشان میدهد که ارزشمندی حجاب در جامعه دچار تحول شده و براساس آخرین تحقیقات حدود 35تا40درصد از مردم کاملا در این طیف قرار می گیرند. در 2 موضوع «ضرورت» و «پیامدهای حجاب» 70تا 80درصد از مردم نگرش مثبتی نسبت به این موضوع داشته و آگاهی های لازم را دارند. درخصوص «حدود حجاب» نتایج نشان میدهد که تعریف عرفی از حجاب بر تعریف شرعی آن پیشی گرفته و بیشتر افراد تلقی عرفی از حجاب دارند.»

همچنین محور مهم دیگری که به آن پرداخته شده «مداخله دولت در موضوع حجاب» با محوریت گشت ارشاد است که نتایج تامل برانگیز است. « در مورد «مداخله دولت در موضوع حجاب» با محوریت گشت ارشاد، کاهش قابل توجهی در نگرش مثبت افراد دیده میشود به گونه ای که تنها 35 تا 45درصد از افراد، موافق مداخله و ورود دولت به این شکل در این موضوع هستند.» البته این نتایج در شرایطی بعد از گذشت حدود 14سال از شروع «طرح ارتقای امنیت اجتماعی» یا همان گشت ارشاد حاصل شده است که هفته گذشته دادستان کل کشور گفت: «به خدا قسم در موضوعات فرهنگی و حجاب برخورد قضایی جواب نخواهد داد، راههای مسالمت آمیز و آرام را باید در پیش گرفت لذا بر این اساس از هر طرحی که در زمینه مقابله با بدحجابی مؤثر باشد حمایت می کنیم. بسیاری از بدحجاب ها فرهنگ خانوادگیشان چنین است که بدحجاب ظاهر می شوند و بدحجابی را بد نمی دانند. عدهای از بدحجابها اعتقادی به اسلام ندارند، لائیک هستند و یا مذاهب دیگری دارند اما عده کمی هم هستند که با قصد دهن کجی به ارزشهای دین و احکام اسلام این کار را می کنند. اگر نیروی انتظامی بخواهد همه بدحجابها را بگیرد علیه نظام و اسلام جوسازی های گسترده ایجاد میشود. مقصر بدحجابی آموزش و پرورش، روحانیت، آموزش عالی، دانشگاه ها و همه ما هستیم. هم اکنون ستاد امر به معروف، سپاه پاسداران و نیروی انتظامی اقداماتی را انجام میدهند که بدحجابی را سروسامان دهند اما باید بدانیم برخورد خشن با بدحجابی قطعا جواب نمیدهد.»


تحصیلات و شغل بر حجاب اثرگذارند؟
بخش دیگری از گزارش مرکز پژوهش های مجلس به بررسی متغیرهای تأثیرگذار بر رعایت حجاب اختصاص دارد. نتایج این بخش نشان می دهد «تحصیلات» رابطه معنادار با آنچه «بد پوششی زنان» در این گزارش خوانده می شود، دارد. « با افزایش تحصیلات میزان حجاب زنان کاهش می یابد. متغیر «سن» نیز در تغییرات پوششی زنان تأثیرگذار بوده است و با افزایش سن از میزان بد پوششی های زنان کاسته می شود و جوانان بیشتر در معرض بدپوششی قرار دارند.» در ادامه همچنین به رابطه حجاب و برخی از مشاغل و تاهل هم توجه شده و آمده است:« نتایج تغییرات پوششی در «مشاغل متفاوت» نشان میدهد که 3گروه از افراد، یعنی زنان بیکار، محصل ها و کارمندان شرکت های خصوصی جزو گروه های آسیب دار هستند؛ درمیان شاغلان نیز کارمندهای شرکت های خصوصی، بازاری ها، کارگران و فعالان رسانه ای بیشترین آمار بدپوششی را دارند. بررسی رابطه «وضعیت تأهل» و میزان حجاب نشان میدهد، متغیر تأهل تأثیر قابل ملاحظه ای بر تغییرات پوششی زنان جامعه ندارد و اختلاف بین زنان مجرد و متأهل بدحجاب جامعه، تقریبا 10درصد است.»

در بخش دیگری از این گزارش با تأکید بر متغیرهای تحصیلات، سن، محل زندگی و نوع مصرف فرهنگی (ماهواره) که بیشترین همبستگی را با پدیده بدحجابی دارند؛ نوشته شده:« به نظر می رسد کانون اصلی بحران در مسئله حجاب در میان افراد تحصیل کرده، جوان، ساکن شهرهای بزرگ و دارای مصرف فرهنگی خاص است.» در ادامه این بحث آمده: «به طور کلی وضعیت حجاب در جامعه را می توان به شکل زیر خلاصه کرد:1.وضعیت ارزشی: ارزش حجاب در جامعه کاهش یافته و نوعی فشار اجتماعی علیه حجاب وجود دارد. 2.وضعیت رفتاری: محجبه ها با وجود در اقلیت بودن در جامعه انسجام نسبتا بالایی دارند. بخش عمده بدحجابی ها، بدحجابی های عرفی است که قشر خاکستری را تشکیل می دهند. 3.وضعیت مطالبه گری: مخالفت ذهنی با مداخله دولت به صورت گشت ارشاد فعلی بسیار زیاد است.»

درکنار همه اینها از «گران بودن البسه اسلامی و نبود زیرساخت های لازم برای ارائه الگوی پوششی زیبا و ارزان» هم به عنوان یکی دیگر از متغیرهای تأثیرگذار بر افزایش بدحجابی نام برده شده است.


گروههای مرجع تغییر میکنند
در ادامه، این گزارش انگشت اتهام خود را به سوی هنرمندان و سلبریتی ها برده و از آنها به عنوان «گروه های مرجع در تشدید این وضعیت» نام برده که «الگوبرداری از سبک زندگی و پوشش آنها اثرگذار» است. در گزارش نوشته شده: «این اثرگذاری درحال افزایش است اما نکته قابل ملاحظه تغییر جایگاه رتبه ای گروههای مرجع (معلمها و استادان دانشگاه، خانواده، هنرمندان، ورزشکاران و روحانیون) در جامعه و افزایش رتبه هنرمندان و سلبریتیها در این رتبه بندی هاست.»


چه راهکارهایی پیشنهاد شده؟
اما در بخش پایانی این گزارش با اشاره به «بحرانی» بودن شرایط، راهکارهایی هم پیشنهاد شده است: «به نظر میرسد با توجه به بحرانی بودن و چند بعدی بودن وضعیت حجاب، راهکار احتمالی، باید مبتنی بر تغییر رویکرد نظام از افزایش آگاهی بخشی و تقویت ایمان (رویکرد حاکم بر مصوبه 425 شورای عالی انقلاب فرهنگی) به افزایش «ارزشمندی حجاب» باشد. علاوه بر این کنترل وضعیت و حرکت به سمت بهبود وضعیت حجاب در جامعه باید تلفیقی از سناریوهای «تغافل نسبت به پدیده بی حجابی» و «زیبا نمایی حجاب از طریق اطلاح و تقویت دستگاه های رسانه ای و تبلیغاتی» در دستور کار قرار گیرد که لازمه اجرای آن استفاده از ظرفیت های رسانه ای (صدا و سیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فضای مجازی و...)، گروه های مرجع و تغییر در سیاست های رسمی با مدیریت هوشمند یک مرکز رسانه ای قدرتمند است. علاوه بر این با فراهم ساختن پوشاک مناسب با عرف و فرهنگ اسلامی، به طور گسترده، متنوع و با قیمت مناسب باید در جهت تغییر رفتار بدحجابان، به ویژه بدحجابان عرفی تلاش کرد.»
60تا 70درصد جامعه بدحجاب هستند
متغیر تأهل تأثیر قابل ملاحظه ای بر تغییرات پوششی زنان جامعه ندارد و اختلاف بین زنان مجرد و متأهل بدحجاب جامعه، تقریبا 10درصد است
در قانون مطلقاً سخنی از بدحجابی نیست
بهمن کشاورز/ حقوقدان

حکم قانونی راجع به حجاب در تبصره ماده 638 قانون مجازات اسلامی، بخش تعزیرات آمده و مقرر شده که: «زنانی که بدون حجاب شرعی درمعابر و انظارعمومی حاضرشوند به حبس از 10روز تا 2ماه و یا 50هزار ریال تا 500هزار ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.» از تجزیه و تحلیل این ماده نتایجی چند حاصل میشود:

1- در مورد تعریف حجاب شرعی و مصداق آن نظریات مختلفی وجود دارد. ازجمله مثلا خانم های پاکستانی، یا خانم های مسلمان هندی و یا خانم های کرد ایرانی از روسری ها و پوشش هایی استفاده می کنند که شاید بر تعریفی که گروهی دیگر از حجاب دارند منطبق نباشد.

2- کلمه «انظار عمومی» و «معابر» به این مفهوم است که در محل های خصوصی که در معرض دید همگان نیست، نمی توان به حجاب خانمی ایراد گرفت.

3- ملاحظه می شود در تبصره مذکور مطلقا سخنی از بدحجابی نیست. به عبارت دیگر ظاهرا این برعهده مکلف است که تشخیص دهد حجابش کافی است یا نیست و اگر آنچه او به عنوان حجاب استفاده کرده مورد قبول کس یا کسانی نباشد، نمی توان به او ایراد کرد و در عین حال تشخیص مصداق و منطبق کردن موضوع بر حکم نیز صرفا درخور اظهارنظر مقام قضایی است و لاغیر. به عبارت دیگر ضابطان عدلیه نباید بر مبنای اجتهاد شخصی با کسی برخورد کنند. تخصص این مورد را ندارند.

4- ملاحظه می شود حبس تعیینی در تبصره در حدی است که با توجه به قانون جدید مجازات اسلامی قطعا باید به جای آن مجازات های جایگزین حبس تعیین شود. که البته خود قانون گذار هم جزای نقدی را پیش بینی کرده است.

5- با توجه به اینکه تبصره مذکور اطلاق دارد، دادگاه و مقام قضایی باید این اطلاق را رعایت کند یعنی اگر خانمی با هر علت و انگیزه ای مرتکب عملی شد که معارض این تبصره است درهرحال مجازات او همان است که در تبصره آمده و نمی توان این اقدام را بر ماده دیگری منطبق و مجازات دیگری تعیین کرد. والله اعلم.

نظرات
  • نشاط شهر هیچ مسئولیتی در قبال متن نظرات ندارد.
  • نظرات شما پس از تایید نمایش داده می شوند.
  • نظراتی که شامل توهین و ... باشد تایید نخواهند شد.
  • نشاط شهر در قبول یا رد نظر شما آزاد است.
  • وارد کردن نام، آدرس ایمیل و متن نظر الزامیست.
  • آدرس ایمیل شامل www نمی باشد.
  • پس از تکمیل فرم بر روی دکمه ارسال نظر کلیک کنید.
در جواب نظر
    تاکنون هیچ نظری برای این خبر ثبت نشده است. اولین نفری باشید که برای این خبر نظری ارسال می کنید.
اخبار ویژه
اطلاعیه ها
پربازدیدترین اخبار هفته
پربازدیدترین اخبار ماه
یادداشت
گزارش تصویری
آخرین نظرات کاربران
آخرین اخبار
کانال تلگرام نشاط شهر