شهرستان بهار

لالجین؛ مهریه بانویی که موقوفه‌ای جهانی شد

شناسه خبر: ۹۹۶۶
لالجین؛ مهریه بانویی که موقوفه‌ای جهانی شد

زبیده خانم دختر بیست‌وهفتم فتحعلی‌شاه بود که رستم خان (واقف روستای گنج‌تپه در شهرستان بهار) او را برای پسرش نصرت‌الملک به همسری برگزید.

لالجین؛ مهریه بانویی که موقوفه ای جهانی شدبه گزارش نشاط شهر به نقل از مادستان لالجین موقوفه زبیده خانم شاهدخت قجری است؛ بانویی شاعر، ادیب و نیکوکار در تاریخ همدان که مهریهاش را وقف دین و دیانت مردمان این دیار میکند، شهری که حالا لقب جهانی گرفته است.
شاید آن وقتها که زبیده خانم مهریهاش را برای مردمان این دیار وقف میکرد هرگز نمیدانست سیب تقدیر طوری میچرخد و لالجین که قصبهای (از روستا بزرگتر و از شهر کوچکتر) بیش نبود، روزی تبدیل به شهر جهانی سفال میشود.
این مهریه 2 دانگ از تمام ملک لالجین بود که نصرتالملک به یمن ازدواج با زبیده خانم به او هدیه کرده بود.
زبیده خانم دختر بیستوهفتم فتحعلیشاه بود که رستم خان (واقف روستای گنجتپه در شهرستان بهار) او را برای پسرش نصرتالملک به همسری برگزید.
در دوران قاجار خوانین ولایات کوشش میکردند تا با خانواده شاه وصلت کنند چون این وصلتها برای آنها اعتبار و تضمین بههمراه داشت. و اینگونه شاهدخت قاجار با یکی از خاندان قراگزلوها ازدواج کرده و به همدان میآید و در منطقه شورین ساکن شد و تا آخرین روزهای زندگی در این دیار میماند و نیکی میکند.
از نیکوکاری و نوع دوستی او بسیار گفتهاند، بهطوریکه در کتاب شرح حال فرهادمیرزا معتمدالدوله در وصف بزرگمنشی، دینداری، نوعدوستی و پاکدامنی زبیده خانم به تفصیل سخن رفته و از او بهعنوان یکی از وارستهترین افراد زمان یاد شده است.
زبیده خانم شاعری توانا بود و از اشعار او نمونههایی در جنگها و سرگذشت نامههای عهد قاجار بهجا مانده است. ابیات زیر نمونهای از شعر اوست:
درده به من ای ساقی زان می دو سه پیمانه
کز سوز درون گویم شعری دو سه مستانه
خواهم که در این مستی خود نیز روم از یاد
غیر از تو نماند کس نه خویش و نه بیگانه
از عشق رخ جانان گشته است جهان حیران
مستانه سخن گوید این عاشق دیوانه
به گواه تاریخ زبیده خانم هیچ چیز از مال دنیا برای وارثینش نمیگذارد و هر چه بود را وقف عمران و آبادی کشور و مستمندان میکند. هیچ مستمندی از در خانه او دست خالی برنمیگردد، هر سال بخشی از درآمد املاک خود را صرف انعام و اطعام فقرا و عمران و آبادی منطقه میکرده و بارها به زیارت امام حسین(ع) و عتبات رفت و مکه مکرمه و مدینه منوره را زیارت کرده است. زبیده خانم در دوران زندگیاش برای سهولت رفت و آمد مردم به عراق با هزینه شخصی خود چند پل و کاروانسرا ساخته است.
کاروانسرای مدور تاجآباد از شاهکارهای هنر معماری ایران است که او برای اقامت زائران در روستایی به همین نام در میانه جاده همدان به اسدآباد میسازد و همه هزینه ساخت و ساز را از اموال شخصی میپردازد.
او همچنین با هزینه خودش ساختمان امامزاده یحیی(ع) واقع در بلوار شهید مدنی شهر همدان را مرمت میکند اما بزرگترین کار زبیده خانم وقف مهریهاش بود.
به گزارش ایرنا، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان درباره این موقوفه میگوید: لالجین موقوفهای است که نیت واقف آن پاک و در راه حلال و خیرات هزینه شده و شاید برکت امروز این شهر جهانی بهخاطر همان نیکوکاریهای مردم است که حق موقوفه را پرداختهاند و آن پولها و اموال صرف کمک به نیازمندان و راه امام حسین(ع) شده است.
حجتالاسلام حاجی زینالعابدینی به استناد اسناد و مدارک موجود تأکید میکند: مردم لالجین از ۱۷۰ سال پیش تاکنون در مواقع سخت بارها از درآمدهای این موقوفه بهرهمند شدهاند و برای آنها پل و راه ساخته شده است.
به گفته او این واقف نیکوکار 2 دانگ از روستای لالجین را برای تعزیه داری و روشنایی حرم امام حسین(ع) در کربلا وقف کرده و اسناد موجود نشان میدهد که مردم لالجین خودشان سهم وقف را به متولی میدادند و او بر طبق نیت واقف آن را در راه خیر هزینه میکرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه همدان، موقوفات را سرمایههای مادی و معنوی گرانبها میداند که حفظ آنها در برقراری عدالت اجتماعی و رفع فقر بسیار گره گشاست.
کارشناس باستانشناسی اداره کل اوقاف و امور خیریه همدان در بررسیها و پژوهشهای خود درباره موقوفه لالجین، زبیده خانم را جزو زنان کنشگر فرهنگی و اجتماعی معرفی میکند که دارای ابعاد شخصیتی مثبت بوده و در رفاه و آسایش و عمران دنیای زمان خودش بسی تأثیرگذار بوده است.
خسرو محمدی با اشاره به مکاتبههای به جا مانده از مردم لالجین با اداره اوقاف میگوید: در این نامهها اهالی تقاضای کمکمعیشتی در روزهای سرد و سخت زمستان از محل موقوفه را دارند.
او همچنین وجود صورت مخارج اجرای نیت موقوفه شامل اقلامی که برای روضهخوانی هزینه شده در سال ۱۳۱۱ را دلایل محکمی مبنی بر وفاداری اهالی به موقوفه و اجرای نیت واقف میداند.
داستان زبیده خانم ما را به یاد داستان حضرت آسیه(س) میاندازد که اگرچه زن فرعون بود اما پیامبری را در دامان پربرکت خود بزرگ کرد.
شاید معرفی این بانوی واقف سرآغازی برای مهربانی بانوان این دیار باشد تا راه زبیده خانم را ادامه دهند و با وقفهایی زیبا آیندهای پربار برای فرزندان این آب و خاک بسازند. شاید هم زبیده خانم چشم به دست مردم لالجین دارد تا نیت خیرخواهانهاش را درست و به موقع اجرا کنند و مهربانیاش را با مهر پاسخ بگویند.


انتهای پیام /



نظرات
  • نشاط شهر هیچ مسئولیتی در قبال متن نظرات ندارد.
  • نظرات شما پس از تایید نمایش داده می شوند.
  • نظراتی که شامل توهین و ... باشد تایید نخواهند شد.
  • نشاط شهر در قبول یا رد نظر شما آزاد است.
  • وارد کردن نام، آدرس ایمیل و متن نظر الزامیست.
  • آدرس ایمیل شامل www نمی باشد.
  • پس از تکمیل فرم بر روی دکمه ارسال نظر کلیک کنید.
در جواب نظر
نظرسنجی
بله
خیر
باید بررسی کنم
اخبار ویژه
اطلاعیه ها
پربازدیدترین اخبار هفته
پربازدیدترین اخبار ماه
یادداشت
گزارش تصویری
آخرین نظرات کاربران
آخرین اخبار
کانال تلگرام نشاط شهر